Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα

Το Υποέργο 2 αφορά στην ανάπτυξη του ολοκληρωμένου πληροφοριακού συστήματος, το οποίο αποτελείται από δύο οντότητες, το Κεντρικό Κέλυφος και τις Τομεακές Εφαρμογές.

Το Κεντρικό Κέλυφος αποτελεί το σημείο ενοποίησης των υπηρεσιών-εφαρμογών, και αποτελείται από
α) την πύλη διεπαφής,
β) την κεντρική βάση δεδομένων του συστήματος,
γ) το υποσύστημα λήψης και διάχυσης δεδομένων και υπηρεσιών,
δ) την πλατφόρμα κόμβου διάχυσης πληροφοριών, κατάρτισης και έξυπνης εξειδίκευσης, και
ε) τον διαδικτυακός χάρτης διαχείρισης δεδομένων.

Οι Τομεακές Εφαρμογές είναι 4, και αφορούν
α) στον έλεγχο ρύπανσης από ανθρωπογενείς δραστηριότητες και στην προστασία περιβάλλοντος στην παράκτια ζώνη και στις αγροτικές εκτάσεις,
β) στην αειφορική διαχείριση εδαφοϋδατικών πόρων και στην εκτίμηση φυσικών κινδύνων,
γ) στη χωροχρονική διαχείριση εισροών, στη βελτιστοποίηση παραγωγικού αποτελέσματος και στην ορθολογική χρήση πόρων σε πολυετείς καλλιέργειες και
δ) στις ορθές γεωργικές πρακτικές και στη στήριξη αγροτικής επιχειρηματικότητας.

Ακολουθούν τα υποσυστήματα που έχουν αναπτυχθεί τόσο για το Κεντρικό Κέλυφος, όσο και για τις 4 Τομεακές Εφαρμογές (Τ.Ε.).

Ο σκοπός της Κεντρικής Πύλης είναι η παροχή ενημερωτικών υπηρεσιών προς τους πολίτες/ επιχειρήσεις/ φορείς/ λοιπές ομάδες πληθυσμού σχετικά με τους 9 άξονες-στόχους του Συστήματος Γεω-επισκόπισης. Οι χρήστες της Πύλης ενημερώνονται άμεσα, έγκαιρα και έγκυρα με νέα και ανακοινώσεις μέσω PC, tablet και smartphone σχετικά με παρακολούθηση συμβάντων και έκτακτων περιστατικών.
Όλες οι λειτουργίες προσφέρονται μέσω web interface. Η πρόσβαση γίνεται μέσω όλων των διαδεδομένων προγραμμάτων πλοήγησης στο Διαδίκτυο (Internet Explorer, Mozilla Firefox, Chrome κλπ) χωρίς να απαιτείται επιπλέον εγκατάσταση εφαρμογών με εξαίρεση εφαρμογές που επαυξάνουν τη λειτουργικότητα των προγραμμάτων πλοήγησης (plug ins).
Για την διαχείριση του περιεχομένου, η Πύλη βασίζεται σε έναν Σύστημα Διαχείρισης Web Περιεχομένου το οποίο είναι ενοποιημένο με την υποδομή της Πύλης, τον application server και τα εργαλεία ανάπτυξης web εφαρμογών.
Για την διαχείριση των χρηστών ορίστηκαν διάφορα επίπεδα διαχειριστών, οι οποίοι έχουν δικαιοδοσίες σε υποσυστήματα της Πύλης. Το περιεχόμενο ορίζεται από τον διαχειριστή αλλά και από χρήστες που έχουν εξουσιοδότηση εγγραφής για το περιεχόμενο αυτό. Μέσα από την Πύλη οι χρήστες μπορούν να κάνουν αναζήτηση στο περιεχόμενο του.
Η ταυτοποίηση κατά την εισαγωγή στην Πύλη είναι απαραίτητη. Η ταυτοποίηση γίνεται με χρήση username/ password.
Η Πύλη εξασφαλίζει την συνεργασία σε πραγματικό χρόνο μέσω μηνυμάτων ή συνόδων συνομιλίας (chat sessions) καθώς και μέσω Forum. Ο χρήστης μπορεί να εκφράζει τη γνώμη του και να σχολιάζει διάφορα θέματα που προτείνονται προς συζήτηση στο Forum αλλά και να παίρνει μέρος σε δημοσκοπήσεις.
Για την ενημέρωση των χρηστών, παράγονται αυτόματα και δημοσιεύονται Newsletters σε τακτά χρονικά διαστήματα. Τα Newsletters ειδοποιούν τις ομάδες χρηστών για τις τελευταίες δραστηριότητες του προγράμματος, για τις επόμενες εκδηλώσεις, για ανακοινώσεις για διαδικαστικά ζητήματα, νέα μέλη, κλπ
Η βασική ενημέρωση των χρηστών γίνεται μέσα από την πλατφόρμα.
Για το σκοπό αυτό υπάρχει ξεχωριστό πεδίο το οποίο περιλαμβάνει νέα/ανακοινώσεις.
Υπάρχει η δυνατότητα αυτομάτων ειδοποιήσεων των διαχειριστών για συμβάντα, χωρίς να είναι μπροστά στον υπολογιστή. Η ειδοποίηση μπορεί να σταλεί με SMS ή e-mail, όταν ξεπεραστεί κάποιο από τα όρια που έχει οριστεί.
Η κεντρική βάση δεδομένων αποτελεί τη βασική υποδομή του συστήματος για την τροφοδοσία τον επιμέρους τομεακών εφαρμογών. Καθιστά δυνατή την συλλογή, επεξεργασία, αξιολόγηση και αρχειοθέτηση όλων των πρωτογενών και δευτερογενών πληροφοριών και οι οποίες συνδέονται με σχέσεις τοπολογίας με γεωγραφικές οντότητες στο χωρικό πλαίσιο αναφοράς. Η βάση δεδομένων έχει ενσωματώσει με χωρική αναφορά πληθώρα περιγραφικών ή δευτερογενών δεδομένων αλλά και μεταδεδομένων τα οποία περιέχουν όλες τις πληροφορίες προέλευσης και στοιχειοθέτησης της βάσης δεδομένων.
Σε γενικές γραμμές η δράση περιλαμβάνει:
• τη σχεδίαση της βάσης δεδομένων σε λογικό επίπεδο. Η σχεδίαση είναι σύμφωνη με τις σχετικές προδιαγραφές της οδηγίας INSPIRE 2007/2/EK, και θα εξυπηρετεί τις ανάγκες παρακολούθησης της Οδηγίας 2000/60/ΕΚ. Επίσης, είναι συμβατή με τις υφιστάμενες σχετικές γεωγραφικές βάσεις δεδομένων
• την υλοποίηση της βάσης δεδομένων. Η βάση δεδομένων έχει αναπτυχθεί σε καθιερωμένο στην αγορά RDBMS (relational database management system τύπου SQL Server Spatial) με δυνατότητα καταχώρησης και επεξεργασίας χωρικών και περιγραφικών δεδομένων.
Βασικός στόχος του εν λόγω συστήματος είναι ο μετασχηματισμός και η μετάφραση των δεδομένων από τις πολλαπλές πηγές που αυτά προέρχονται με βάση τις προδιαγραφές που ορίζονται στα πρότυπα του GEOSS ώστε να ομογενοποιούνται στα πλαίσια διαλειτουργικότητας και σύνταξης μεταδεδομένων που ορίζει η ευρωπαϊκή οδηγία υποδομών χωρικών δεδομένων INSPIRE 2007. Το Κεντρικό Κέλυφος είναι επίσης υπεύθυνο και για τον έλεγχο των δεδομένων που εισάγουν οι χρήστες. Τα δεδομένα που εισάγονται από τους χρήστες ελέγχονται με χρήση αλγορίθμων για την ορθότητα τους και περιέχουν παραμέτρους και θεωρητικά ακρότατα ποσοτήτων ανά κατηγορία γεωγραφικών δεδομένων. Ανά τακτά χρονικά διαστήματα πραγματοποιείται έλεγχος αυτών των δεδομένων από το εξειδικευμένο προσωπικό του ΔΚΠ. Ο αλγόριθμος προσδιορίζει και παραμετροποιεί σύμφωνα με τα υπάρχοντα δεδομένα τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή. Η επίτευξη των παραπάνω στόχων εξασφαλίζει την ορθότητα και αξιοπιστία των δεδομένων που διαχέονται μέσω μίας πλατφόρμας τύπου dashboard.

Οι βασικές λειτουργίες της πλατφόρμας τύπου dashboard είναι:

1. Απασφαλμάτωση δεδομένων.
2. Μετασχηματισμός και ομογενοποίηση δεδομένων.
3. Μετασχηματισμός και ομογενοποίηση μεταδεδομένων.

Σύστημα Διάχυσης Δεδομένων και Υπηρεσιών (Dashboard)
Στόχος του συστήματος αυτού είναι η διάχυση των δεδομένων και των υπηρεσιών της Κεντρικής Βάσης Δεδομένων προς τους χρήστες ανάλογα με την διαβάθμιση προσβασιμότητας τους. Η ψηφιακή εφαρμογή του παρόντος ενσωματώνει σε μία ενιαία κεντρική πλατφόρμα τύπου dashboard τις τρεις ψηφιακές εφαρμογές σε ομοιόμορφο και λειτουργικό περιβάλλον, προσδίδοντας ευχρηστία στη μετάβαση από τη μία επιμέρους πλατφόρμα στην άλλη.

Η ηλεκτρονική πλατφόρμα e-learning δίνει τη δυνατότητα παροχής μαθημάτων σε ειδικευμένους χρήστες, εγγραφή σε κύκλο μαθημάτων, κεντρική διαχείριση μαθημάτων και ειδικών εξετάσεων σύγχρονα και ασύγχρονα. Επίσης προσφέρει πρόσβαση σε όλους τους εγγεγραμμένους χρήστες από τους προσωπικούς τους υπολογιστές και για οποιοδήποτε web browser χρησιμοποιούν. Οι χρήστες είναι οι ίδιοι οι αποδέκτες όλων των υπηρεσιών του έργου, με έμφαση στους απλούς χρήστες – χειριστές των τομεακών εφαρμογών.

Η βασική ενημέρωση των χρηστών γίνεται μέσα από μια ενότητα η οποία περιλαμβάνει νέα/ανακοινώσεις. Πρόσθετα για την ενημέρωση των χρηστών δημοσιεύονται Team Newsletters σε τακτά χρονικά διαστήματα. Τα Team Newsletters ειδοποιούν τις ομάδες χρηστών για τις τελευταίες δραστηριότητες του προγράμματος, για τις επόμενες εκδηλώσεις, για ανακοινώσεις για διαδικαστικά ζητήματα, για νέα μέλη, κλπ. Περιέχουν διοχετευόμενο υλικό ανάλογα με το προφίλ της ομάδας χρηστών.

Η υπάρχουσα ηλεκτρονική βιβλιοθήκη περιέχει συγκεντρωμένη, αρχειοθετημένη, οπτικοποιημένη και προσβάσιμη από τους χρήστες πληροφορία σχετική με τους άξονες δράσης του έργου οργανωμένη στις θεματικές ενότητες:

Παρελθόντα Συμβάντα – Ιστορικό
Ενέργειες-οδηγίες πρόληψης και αντιμετώπισης συμβάντων
Νομοθεσία και Ευρωπαϊκές οδηγίες
Διαμοίραση εγγράφων μεταξύ μιας ομάδας – Document Sharing

Το σύστημα εξ’ αποστάσεως εκπαίδευσης (e-learning – ασύγχρονη και σύγχρονη πλατφόρμα) είναι υπεύθυνο για το συντονισμό, την οργάνωση και την υλοποίηση όλων των διαχειριστικών λειτουργιών που αφορούν σε ένα πρόγραμμα ή μάθημα εκπαίδευσης από απόσταση. Η πλατφόρμα τηλε-εκπαίδευσης βασίζεται στο λογισμικό ανοικτού κώδικα Moodle. Το Moodle είναι ένα πακέτο λογισμικού για την παραγωγή web-based σειρών μαθημάτων, με σκοπό να υποστηρίξει ένα πλαίσιο της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης. Το σύστημα ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις ενός σύγχρονου συστήματος διαχείρισης της εκπαίδευσης (Learning Management System – LMS) με επιπλέον δυνατότητες δημιουργίας και διαχείρισης εκπαιδευτικού περιεχομένου (Learning Content Management System – LCMS) και είναι σύμφωνο με τις πλέον πρόσφατες προδιαγραφές όπως SCORM ή μεταγενέστερο.

Από πλευράς λειτουργικότητας περιλαμβάνει τα ακόλουθα υποσυστήματα:

Πληροφόρησης και ενημέρωσης
Χαρτοφυλακίου χρήστη
Ηλεκτρονικού μαθήματος

Ο χρήστης του συστήματος έχει την δυνατότητα να κάνει χρήση του συνόλου των επιτρεπόμενων υπηρεσιών του συστήματος:

Ερωτηματολόγια
Απορίες
Απουσιολόγια (Attendance rolls)
Ασκήσεις (Exercises)
Βιβλία (Books)
Διάλογοι (Dialogues)
Επιλογές
Εργασίες ή αναθέσεις (Assignments)
Εργαστήρια (Workshops)
Έρευνες
Κουίζ (Quiz)
Λεξικά / λίστες όρων (Glossaries)
Μαθήματα (Lessons)
Ομάδες συζητήσεων (Forums)
Συνομιλίες πραγματικού χρόνου (Chats)
Πίνακας ανακοινώσεων

H εφαρμογή WebGIS – WebIMS έχει τη δυνατότητα διάχυσης και διαχείρισης όλων των δεδομένων γεωεπισκόπισης που περιέχει η Κεντρική Βάση του συστήματος μέσω υπηρεσιών και την διάθεσή τους στους ενδιαφερόμενους.

Ο χρήστης ανάλογα με το επίπεδο προσβασιμότητάς του έχει τη δυνατότητα να ελέγχει μεμονωμένα και συνδυαστικά πολλαπλά επίπεδα δεδομένων, να κάνει ερωτήματα για πληροφορίες σχετικά με τα δεδομένα που τον ενδιαφέρουν επί του χάρτη και να κατεβάζει σε πολλαπλές μορφές δεδομένα κατά περίπτωση, κατά είδος και κατά χρονοσειρές (HTML, ASCII file, graph, table,vector file, raster file). Ο χρήστης έχει τη δυνατότητα να εκτελεί και όλες τις απλές λειτουργίες ενός διαδικτυακού χάρτη όπως μετακίνηση, σμίκρυνση, μεγέθυνση, εναλλαγή χαρτογραφικών υποβάθρων.

Ορισμένα εκ των δεδομένων είναι διαθέσιμα και ως υπηρεσία (WMS-WFS) ώστε να μπορούν να είναι και διαθέσιμα απευθείας και σε πραγματικό χρόνο σε εξωτερικά διαδικτυακά ή desktop συστήματα και λογισμικά.

Στο WebGIS λειτουργούν και όλα τα εργαλεία των επιμέρους συστημάτων του Συστήματος Συστημάτων Γεωεπισκόπισης. Στο WebGIS έχει ο χρήστης λοιπόν ανάλογα με την προσβασιμότητα του την ικανότητα να χρησιμοποιήσει τα διαχειριστικά εργαλεία (DSS, EWS, Data Calculators, Live Telemetry Monitoring) των επιμέρους συστημάτων.

Το σύστημα GEO Data Manager Internet Map Server παρέχει εφαρμογή καταχώρησης δεδομένων χρήστη. Στην εφαρμογή αυτή παρέχεται η δυνατότητα στον χρήστη μέσα από το WebGIS – WebIMS, να πραγματοποιεί γεωγραφική καταχώρηση των δεδομένων που τον ενδιαφέρουν αλλά και να «ανεβάζει» δικά του δεδομένα ώστε να τα αντιπαραβάλει με τα δεδομένα του συστήματος συστημάτων. Ο χρήστης έχει τη δυνατότητα να χρησιμοποιήσει τα διαχειριστικά εργαλεία του έργου (DSS, EWS, Data Calculators, Live Telemetry Monitoring) εξατομικευμένα για την περιοχή που τον ενδιαφέρει (πχ την αγροτική του έκταση) δίνοντάς του δυνατότητα να λαμβάνει προσωποποιημένη πληροφόρηση για την περιοχή ενδιαφέροντος του. Παράλληλα παρέχει τη δυνατότητα σύνθεσης εξατομικευμένων χαρτών ανάλογα με τις απαιτήσεις του εκάστοτε χρήστη συνδυάζοντας τα υπάρχοντα επίπεδα γεωγραφικής πληροφορίας (layers). Μέσω της εφαρμογής αυτής πραγματοποιείται και εμπλουτισμός των δεδομένων της γεωγραφικής βάσης του συστήματος συστημάτων κατόπιν άδειας του χρήστη που τα εισήγαγε και ελέγχου ορθότητας των δεδομένων. Οι αλγόριθμοι ελέγχου ορθότητας των δεδομένων περιέχουν παραμέτρους και θεωρητικά ακρότατα ποσοτήτων ανά κατηγορία γεωγραφικών δεδομένων.

Το GEO Data Manager Internet Map Server περιέχει και σύστημα data catalogue όπου ο χρήστης θα μπορεί μέσω είτε των προκαθορισμένων λιστών είτε δημιουργώντας ερωτήματα (queries) να επιλέγει το είδος των δεδομένων που θέλει να δει ή να κατεβάσει, με βάση τον τύπο των δεδομένων, την κλίμακα τους, την χρονική αναφορά τους κ.α.

Αναπτύχθηκε ένα ολοκληρωμένο υποσύστημα διαχείρισης πρωτογενών περιβαλλοντικών δεδομένων, με βάση το οποίο είναι δυνατή η συστηματική καταγραφή/αποθήκευση και αξιολόγηση δεδομένων που συνδέονται τόσο με την αξιολόγηση της περιβαλλοντικής κατάστασης και των επιπέδων ρύπανσης του υδατικού συστήματος της περιοχής όσο και με την καταλληλότητα αξιοποίησης του φυσικού περιβάλλοντος για πρωτογενή παραγωγή.

Τα πρωτογενή δεδομένα που συλλέγονται για τις ανάγκες του έργου προέρχονται από διαφορετικές πηγές:

Τηλεμετρικά δεδομένα
Βιοτικές (πλαγκτόν και βένθος)
Αβιοτικές παράμετροι που σχετίζονται με το βαθμό ρύπανσης της περιοχής
Διανυσματικά δεδομένα
Ψηφιδωτά δεδομένα (raster files)
Μεταδεδομένα (metadata)

Από τα παραπάνω, τα δεδομένα που επιδέχονται αυτοματοποιημένες διαδικασίες απασφαλμάτωσης είναι τα δεδομένα που προέρχονται από τους σταθμούς τηλεμετρίας που εγκαταστάθηκαν στα πλαίσια του προγράμματος.

Τα τηλεμετρικά δεδομένα συλλέγονται κεντρικά από όλους τους σταθμούς τηλεμετρίας σε μια πύλη εισόδου (gateway) που εγκαταστάθηκε κεντρικά. Με σκοπό την καταχώρηση των πρωτογενών τηλεμετρικών δεδομένων στη βάση δεδομένων είναι αναγκαία η ανάπτυξη ενός ειδικευμένου λογισμικού το οποίο θα εκτελείται συνεχώς σε διακομιστή.

Το λογισμικό επιτελεί ταυτόχρονα τρεις πολύ βασικές λειτουργίες:

Αποθήκευση των πρωτογενών τηλεμετρικών δεδομένων στη βάση δεδομένων με την κατάλληλη χωρική αναφορά.
Απασφαλμάτωση των πρωτογενών δεδομένων.
Αποθήκευση τηλεμετρικών δεδομένων στη βάση δεδομένων.

Το Υποσύστημα προστασίας αγροτικών εκτάσεων από ρύπανση στοχεύει στην ανάπτυξη λογισμικού για τον περιορισμό της ρύπανσης αγροτικής προέλευσης μέσω του καθορισμού προγράμματος λιπαντικής αγωγής των καλλιεργειών.

Έχει εφαρμοστεί μεθοδολογία χωροχρονικά διαφοροποιημένης αζωτούχου λίπανσης σε καλλιέργειες. Η βάση της μεθοδολογίας στηρίζεται στην αρχή πως το έδαφος δεν παρουσιάζει ομοιογένεια ως προς την ικανότητα του να παρέχει στα φυτά τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά και κυρίως το άζωτο, το οποίο αποτελεί και τον σημαντικότερο κίνδυνο για ρύπανση των υδάτινων αποδεκτών, όταν δεν εφαρμόζεται ορθολογικά.

Η ανομοιογένεια του εδάφους χαρτογραφήθηκε και παράχθηκαν χάρτες συνεχούς κατανομής των εδαφικών ιδιοτήτων που αφορούν την λίπανση , ώστε να γίνει δυνατή η ζωνοποίηση των αγροτεμαχίων σε περιοχές με διαφοροποιημένη λιπαντική αγωγή.

Η υλοποίηση του υποσυστήματος έχει γίνει σε 3 μεθοδολογικά στάδια :

Ζωνοποίηση εδαφών
Καθορισμός λιπαντικής αγωγής ανά εδαφική ζώνη με στόχο την προστασία από ρύπανση

Χαρτογραφική Απόδοση των Δεδομένων και Αποτελεσμάτων

Η ανάπτυξη των παράκτιων περιοχών δε σχετίζεται μόνο με τον τουρισμό, αλλά και με την πρωτογενή παραγωγή, κυρίως μέσω των υδατοκαλλιεργητικών δραστηριοτήτων. Στο πλαίσιο της αειφόρου ανάπτυξης των παράκτιων περιοχών και με στόχο την Ολοκληρωμένη Διαχείριση της Παράκτιας Ζώνης (ΟΔΠΖ) οι παραγωγικές δραστηριότητες θα πρέπει να μην αποτελούν τροχοπέδη στην τουριστική ανάπτυξη των γειτονικών περιοχών. Η ποιότητα των υδάτων είναι καθοριστικός παράγοντας τόσο για την ίδια την παραγωγική δραστηριότητα (ποιότητα προϊόντος), όσο και για τις υπόλοιπες δραστηριότητες που ασκούνται στην ευρύτερη περιοχή (αλιεία, τουρισμός, κλπ).

Ο Κόλπος Αργοστολίου είναι μια παράκτια περιοχή στην οποία αναπτύσσονται πολλές ανθρωπογενείς δραστηριότητες και χρήσεις, που αποτελούν πηγές ρυπαντικών φορτίων. Οι πολλαπλές ανθρωπογενείς πιέσεις στο οικολογικά ευαίσθητο σύστημα του Κόλπου του Αργοστολίου καθιστούν αναγκαία τη συστηματική περιβαλλοντική παρακολούθηση του, προκειμένου να λαμβάνονται βραχυπρόθεσμες μεσοπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες αποφάσεις για την ΟΔΠΖ. Κατά συνέπεια, η ανάπτυξη των κατάλληλων εργαλείων διαχείρισης των περιβαλλοντικών δεδομένων και υποστήριξης λήψης αποφάσεων αποτελεί κρίσιμο αλλά και αναπόσπαστο τμήμα της ΟΔΠΖ.

Ο σκοπός του παρόντος υποσυστήματος είναι η Ανάπτυξη Υποσυστήματος Έγκαιρης Προειδοποίησης Κρίσιμων Περιστατικών και Επικίνδυνων Φαινομένων, η οποία και αναμένεται να παίξει καθοριστικό ρόλο στον έλεγχο των ρύπων, στη βιώσιμη χρήση των φυσικών πόρων, στη διατήρηση υψηλής ποιότητας παράκτιου περιβάλλοντος, στην προστασία της βιοποικιλότητας, στον προσδιορισμό των περιοχών στις οποίες μπορούν να αναπτυχθούν ή να διατηρηθούν ανθρώπινες δραστηριότητες, στον καθορισμό προδιαγραφών για της χρήσεις γης στις παράκτιες περιοχές, στην αποκατάσταση υποβαθμισμένου περιβάλλοντος, κ.ά.

Η ανάπτυξη του υποσυστήματος έγκαιρης προειδοποίησης κρίσιμων περιστατικών και επικίνδυνων φαινομένων δίνει τη δυνατότητα άμεσης αντίδρασης, για την αντιμετώπιση ακραίων καταστάσεων / ατυχημάτων ρύπανσης αλλά και τα εργαλεία για το σχεδιασμό πολιτικών μέσα από την εκτίμηση των μακροχρόνιων τάσεων στην περιοχή προκειμένου να υποστηρίζει την ΟΔΠΖ στο πλαίσιο του ευρύτερου προγράμματος. Σε περιβαλλοντικό επίπεδο το έργο συμβάλει στη βελτίωση δυνατότητας λήψης αποφάσεων με τη χρήση περιβαλλοντικών δεικτών-κριτηρίων, την ορθολογική διαχείριση των παράκτιας ζώνης και την παρακολούθηση συμμόρφωσης με την περιβαλλοντική νομοθεσία. Παράλληλα, το έργο συμβάλλει στην ενδυνάμωση της κοινωνίας των πολιτών και την προστασία του πολίτη από φαινόμενα ρύπανσης και υποβάθμισης του φυσικού περιβάλλοντος που σχετίζονται με ανθρώπινες δραστηριότητες στην παράκτια ζώνη του Κόλπου του Αργοστολίου.

Ένας από τους βασικούς άξονες λειτουργίας του υποσυστήματος είναι η παραμετροποίηση εφαρμογής του Σχεδίου Αντιμετώπισης Έκτακτων Περιστατικών Ρύπανσης που διαθέτει η ΑΔΠΔΕΙ με βάση την ανάλυση δεδομένων καθώς και η υποστήριξη λήψης απόφασης για την αντιμετώπιση του εκάστοτε προβλήματος ρύπανσης.

Η λειτουργία του υποσυστήματος βασίζεται σε τηλεμετρικά δεδομένα που αποτελούν ενδείκτες της ποιότητας των υδάτων και του ρυπαντικού φορτίου (pH, ηλεκτρική αγωγιμότητα, διαλυμένο οξυγόνο, κλπ). Τα τηλεμετρικά δεδομένα μεταφέρονται σε σχεδόν πραγματικό χρόνο στο πληροφοριακό σύστημα όπου μετά τη σχετική επεξεργασία και ανάλυση εξάγονται πληροφορίες σχετικά με τη διακύμανση της ποιότητας του νερού σε σχέση με προκαθορισμένα επίπεδα επιφυλακής και συναγερμού ρύπανσης, αλλά και τη χωρική εξάπλωση του φαινομένου.

Το υποσύστημα δίνει την δυνατότητα οργάνωσης των δράσεων αντιμετώπισης φαινομένων ρύπανσης με βάση το εξειδικευμένο σχέδιο αντιμετώπισης, την παρακολούθηση εφαρμογών και το συντονισμό των εμπλεκόμενων μέσων και ομάδων για την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση των συμβάντων.

Με το Υποσύστημα Παρακολούθησης οι διαχειριστές έχουν άμεση εικόνα των μέσων αντιμετώπισης ρύπανσης / μέσων ανά πάσα στιγμή. Μπορούν να παρακολουθήσουν τα μέσα αντιμετώπισης ρύπανσης σε δυναμικούς χάρτες, όπου η θέση και οι λοιπές πληροφορίες ανανεώνονται αυτόματα (GPS tracker). Επίσης ενημερώνονται για την ταχύτητα και την κατεύθυνση κίνησής τους, την κατάσταση λειτουργίας του κινητήρα και το χρόνο στάσης, αν το μέσο αντιμετώπισης ρύπανσης είναι σταματημένο. Πάνω στον χάρτη μπορούν να προστεθούν από τους διαχειριστές δυναμικά τα σημεία με το πρόβλημα ρύπανσης και να εντοπιστεί το πλησιέστερο μέσο. Σημαντική δυνατότητα είναι η ομαδοποίηση των μέσων αντιμετώπισης ρύπανσης σε γεωγραφικούς τομείς ή σε ομάδες ανάλογα το έργο που εκτελούν.

Όλες οι πληροφορίες κίνησης των μέσων αντιμετώπισης ρύπανσης αποθηκεύονται και είναι διαθέσιμες ανά πάσα στιγμή. Οι διαχειριστές μπορούν να αναζητήσουν δρομολόγια περασμένων ημερομηνιών, όπου για κάθε μέσο έχουν πλήρη ανάλυση κινήσεων.

Υπάρχει η δυνατότητα αυτομάτων ειδοποιήσεων των διαχειριστών για συμβάντα, χωρίς να είναι μπροστά στον υπολογιστή. Η ειδοποίηση μπορεί να σταλεί με SMS ή e-mail, όταν ξεπεραστεί κάποιο από τα όρια που έχει οριστεί.

Πιο αναλυτικά το Υποσύστημα Παρακολούθησης και Διαχείρισης Εξοπλισμού και Μέσων Αντιμετώπισης Ρύπανσης παρέχει επιπλέον τις παρακάτω δυνατότητες:

Πρόσβαση από Η/Υ με οποιοδήποτε browser και από οποιοδήποτε κινητό τηλέφωνο
Απεικόνιση του χάρτη σε όλη την οθόνη (Full Screen)
Δημιουργία υπολογαριασμών (sub accounts)
Εντοπισμός και παρακολούθηση ενός ή περισσοτέρων μέσων αντιμετώπισης ρύπανσης συγχρόνως σε πραγματικό χρόνο
Δυνατότητα επιλογής μέσων αντιμετώπισης ρύπανσης και διαδρομών με πληροφορίες: απόστασης/στάσεων/ταχύτητας διαδρομή
Παρουσίαση σε πραγματικό χρόνο της κατάστασης όλων των μέσων αντιμετώπισης ρύπανσης συγχρόνως σε μία οθόνη
Παρουσίαση σε πραγματικό χρόνο των συμβάντων όλων των μέσων αντιμετώπισης ρύπανσης συγχρόνως σε ένα pop-up παράθυρο
Απεικόνιση δυναμικών γραφημάτων με τις τιμές των αισθητήρων
Μαζικός προσδιορισμός σημείων ενδιαφέροντος στον χάρτη με ορισμό από τον χρήστη της διαμέτρου κάθε σημείου
Ειδοποίηση μέσω SMS για κίνηση εκτός ή εντός προσδιορισμένων γεωγραφικών ορίων
Εύρεση διευθύνσεων καθώς και του πλησιέστερου μέσου αντιμετώπισης ρύπανσης στην διεύθυνση αυτή (απεικόνιση και τις χιλιομετρικής απόστασης)
Καταγραφή ιστορικού διαδρομών με όλες τις πληροφορίες Ειδοποίηση μέσω SMS / email σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης
Εργαλεία ανάλυσης και στατιστικών με πληροφορίες όπως:
Διαδρομές (διεύθυνση αφετηρίας/προορισμού)
Χρόνος στάσεων
Καταναλώσεις μέσων αντιμετώπισης ρύπανσης (καύσιμα)
Ταχύτητα (μέση, μέγιστη ταχύτητα)
Απόσταση που διανύθηκε ανά μέσο/προσωπικό
Πληροφορίες αισθητήρων (π.χ. θερμοκρασία)
Δυνατότητα διασύνδεσης με εξωτερικά πληροφοριακά συστήματα

Σύστημα διαχείρισης Περιεχομένου - CMS

Το σύστημα διαχείρισης περιεχομένου (content management system ή CMS) έχει σχεδιαστεί με τέτοιον τρόπο, ώστε να δώσει στους διαχειριστές του πλήρη αυτονομία στο ανέβασμα και τη διαχείριση του περιεχομένου. Ιδίως επιτρέπει στους διαχειριστές να δημιουργούν ελεύθερα και εύκολα προτυποποιημένες ιστοσελίδες για κάθε κατηγορία με προκαθορισμένα πεδία και αναλυτική πληροφόρηση.

Υποσύστημα Δημόσιας Ηλεκτρονικής Διαβούλευσης (Forum)

Το CMS θα περιέχει επίσης μια ιστοσελίδα τύπου Forum. Το Forum είναι ένας χώρος συζητήσεων μεταξύ χρηστών με ορισμένες θεματικές ενότητες (Boards). Το συγκεκριμένο forum αποσκοπεί στη διασύνδεση των κοινωνικών εταίρων και φορέων.

Υποσύστημα Γεωγραφικής Καταχώρησης Παρατηρήσεων (PPGIS)

Το υποσύστημα Γεωγραφικής Καταχώρησης Παρατηρήσεων βασίζεται στην τεχνολογία των διαδικτυακών Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών δημόσιας διαβούλευσης (Public Participation GIS). Το σύστημα επιτρέπει στους χρήστες χωρικά την ακριβή τοποθεσία του αντικειμένου διαβούλευσης μέσω μιας φιλικής προς τον χρήστη διαδικτυακής επαφής η οποία προσφέρει εργαλεία όπως:
• Δυνατότητα πλοήγησης στον χάρτη (μεγέθυνση, σμίκρυνση, μετακίνηση)
• Δυνατότητα αναζήτησης στοιχείων και διευθύνσεων στον χάρτη
• Δυνατότητα επιλογής χαρτογραφικού υποβάθρου (δορυφορική εικόνα, τοπογραφικός χάρτης κτλ.)
• Δυνατότητα καταχώρησης παρατηρήσεων πάνω στον χάρτη όπου κάνοντας κλικ στον χάρτη θα προβάλλεται στον χρήστη φόρμα καταχώρησης δεδομένων με δυνατότητα επισύναψης αρχείων (κειμένου, εικόνας, ήχου)
• Δυνατότητα αντιπαραβολής των διαθέσιμων χωρικών υποβάθρων (Layers)
• Δυνατότητα εξόρυξης μεταδεδομένων με χρήση κατάλληλων εργαλείων (identify)
Το ηλεκτρονικό μητρώο χρηστών απαρτίζεται από τρία επιμέρους εργαλεία συνεργαζόμενα μεταξύ τους.

1. Σχεσιακή Βάση δεδομένων αποθήκευσης εργαστηριακών δεδομένων με δυνατότητα αποθήκευσης χωρικών δεδομένων

Η σχεσιακή βάση δεδομένων αναλαμβάνει την αποθήκευση των απαραίτητων δεδομένων για τους χρήστες νερού. Η σχεσιακή βάση δεδομένων δημιουργήθηκε ώστε να καταχωρεί την αδόμητη ή δομημένη πληροφορία που αφορά τους χρήστες νερού. Σύμφωνα με την προϋπάρχουσα υποδομή του Διαβαλκανικού κέντρου περιβάλλοντος η βάση υλοποιήθηκε με χρήση του λογισμικού πακέτου SQL SERVER 2012, οι οποία θεωρείται μια από τις πιο καταξιωμένες και αξιόπιστες βάσεις δεδομένων, με μακρά και επιτυχημένη παρουσία στο χώρο της αποθήκευσης και διαχείρισης δεδομένων. Τα τεχνολογικά χαρακτηριστικά και οι δυνατότητες του σχεσιακού αυτού συστήματος διαχείρισης Βάσεων Δεδομένων είναι η αυξημένη συμβατότητα και ιδιαίτερα με υφιστάμενες βάσης δεδομένων (όπου αυτές υπάρχουν), η ασφάλεια, η συνεχής υποστήριξη, η ταχύτητα και η ενσωματωμένη δυνατότητα καταχώρισης χωρικών δεδομένων (αν είναι απαραίτητα).

Επίσης παρέχονται:

Μηχανισμοί ευφυούς αναζήτησης για την εύρεση του περιεχομένου με βάση διαφορετικά κριτήρια, όπως θεματική ενότητα, χρονολογική αναζήτηση, αναζήτηση με λέξεις κλειδιά κ.ά. Υποστήριξη συνάφειας αποτελεσμάτων.
Αυτόματη συσχέτιση και παρουσίαση νοηματικά συναφών πληροφοριών ως αποτέλεσμα μετά από αναζήτηση.
Δημιουργία αυτόματης λίστας των εγγράφων που παρουσιάζονται ως αποτελέσματα της αναζήτησης.

Τέλος η σχεδίαση της σχεσιακής βάσης δεδομένων είναι απόλυτα συμβατή με την διαδικτυακή πλατφόρμα και τα γραφικά εργαλεία που αναπτύχθηκαν για την «εύκολη» καταχώρηση των δεδομένων και εξυπηρετεί τις ανάγκες ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ του διαδικτύου, της εφαρμογής desktop και των χρηστών του συστήματος.

2. Λογισμικό Ηλεκτρονικού Μητρώου Χρηστών για desktop

Ειδικευμένο λογισμικό το οποίο αποθηκεύει σε βάση δεδομένων όλα τα απαραίτητα δεδομένα για τη δημιουργία του μητρώου χρηστών νερού. Το λογισμικό έχει τη δυνατότητα εκτέλεσης σε πολλαπλά λειτουργικά συστήματα. Τα λειτουργικά συστήματα που υποστηρίζονται είναι τα εξής:

Windows XP, Vista, 7, 8 και νεότερα
Mac OS X 10.5 και νεότερα
Linux συμβατό με τις ποιο διαδεδομένες εκδόσεις όπως Ubuntu, Red Hut, Fedora κ.α.

Το λογισμικό διαθέτει πλήρες γραφικό περιβάλλον χρήσης φιλικό προς τους χρήστες. Οι χρήστες μέσα από το γραφικό περιβάλλον του λογισμικού έχουν πλήρη πρόσβαση στα δεδομένα που καταχωρούνται στη βάση δεδομένων. Το λογισμικού είναι σχεδιασμένο ώστε να ακολουθεί την υπάρχουσα σχεδίαση που ακολουθούν οι υπηρεσίες για την υλοποίηση του μητρώου. Το ηλεκτρονικό αυτό μητρώο αποτελεί, μαζί με τη διαδικτυακή πλατφόρμα με την οποία βρίσκεται σε συνεχή συνεργασία, μία ολοκληρωμένη προσπάθεια οργάνωσης όλων των χρηστών νερού που αιτούνται αδειοδότησης , των χρήσεων για τις οποίες αιτούνται αδειοδότησης, των υδάτινων σωμάτων που αποτελούν οι περιοχές υδροληψίας και οποιαδήποτε πληροφορία κρίνεται απαραίτητη για τη διαδικασία αυτή.

Το ηλεκτρονικό μητρώο τηρεί σε ηλεκτρονική μορφή όλες τις απαραίτητες πληροφορίες για την αδειοδότηση των χρήσεων νερού εξοικονομώντας χρόνο και κόστος στο προσωπικό των αρμόδιων φορέων που διενεργεί τις διαδικασίες αυτές. Ταυτόχρονα δίνει τη δυνατότητα να ελεγχθεί η εγκυρότητα των δειγμάτων που προσκομίζουν οι χρήστες νερού καθώς υπάρχουν καταχωρημένα τα στοιχεία του δειγματολήπτη όπως επίσης και τα δεδομένα αναφοράς για τα αναμενόμενα αποτελέσματα ποιότητας υδάτων ανά υδάτινο σώμα και ανά χρήση.

Η πρόσβαση στο ηλεκτρονικό μητρώο είναι διαβαθμισμένη ανάλογα την ομάδα χρηστών που ανήκει ο καθένας. Τα δικαιώματα πρόσβασης προσδιορίζονται από τη διαδικτυακή πλατφόρμα ανάλογα με τα στοιχεία που δηλώνει ο καθένας κατά την εγγραφή του στο σύστημα και εφόσον τα εν λόγω στοιχεία έχουν ταυτοποιηθεί για την ορθότητά τους. Τα δικαιώματα πρόσβασης είναι ένα πολύ σημαντικό κομμάτι στην ανάπτυξη του έργου καθώς η διαχείριση των συγκεκριμένων πληροφοριών πρέπει να γίνεται από το προσωπικό των αρμόδιων φορέων και μόνο, γεγονός που θα εξασφαλίζει την αξιοπιστία της διαδικασίας της αδειοδότησης και την τήρηση του απόρρητου των προσωπικών δεδομένων των πολιτών.

3. Διαδικτυακή πλατφόρμα παροχής ηλεκτρονικών υπηρεσιών για τους χρήστες νερού

Τέλος αναπτύχτηκε μία διαδικτυακή πλατφόρμα η οποία δίνει τη δυνατότητα στον πολίτη να καταθέσει ηλεκτρονικά αίτηση για άδεια χρήσης νερού, να ενημερωθεί τόσο για την εξέλιξη της αδειοδοτικής διαδικασίας όσο και για το αποτέλεσμά της και να ενημερωθεί επίσης και για γενικότερα θέματα που αφορούν στις χρήσεις νερού και για τη νομοθεσία η οποία τις διέπει.
Το ειδικευμένο λογισμικό που αναπτύχθηκε στα πλαίσια του έργου αποθηκεύει σε βάση δεδομένων τα πρωτογενή και απασφαλτωμένα δεδομένα από τηλεμετρικούς σταθμούς αυτοματοποιημένα.
Τα δεδομένα προέρχονται από τηλεμετρικούς σταθμούς παρακολούθησης ύδρευσης και άρδευσης αστικού νερού στα πλαίσια του ελέγχου της ποιότητας και της ποσότητας των υδάτων.
Το λογισμικό έχει τη δυνατότητα εκτέλεσης σε πολλαπλά λειτουργικά συστήματα. Τα λειτουργικά συστήματα που υποστηρίζονται είναι τα εξής:

Windows XP, Vista, 7, 8 και νεότερα
Mac OS X 10.5 και νεότερα
Linux συμβατό με τις ποιο διαδεδομένες εκδόσεις όπως Ubuntu, Red Hut, Fedora κ.α.

Το λογισμικό διαθέτει πλήρες γραφικό περιβάλλον χρήσης, φιλικό προς τους χρήστες. Το λογισμικό εκτελείται αυτοματοποιημένα σε διακομιστή σε καθημερινή βάση χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση προϋποθέτοντας μόνο από το χρήστη την ορθή αρχικοποίηση του. Η διαδικασία της αρχικοποίησης περιλαμβάνει τον καθορισμό των κρίσιμων παραμέτρων επικοινωνίας με την πύλη εισόδου των τηλεμετρικών δεδομένων και των σταθμών των οποίων αντλεί τα δεδομένα καθώς και των παραμέτρων του κάθε σταθμού που αποθηκεύονται στη βάση δεδομένων. Τα δεδομένα αποθηκεύονται στη βάση με την απαραίτητη χωρική αναφορά και υπάρχουν και όλες οι απαραίτητες σχέσεις στη βάση δεδομένων.
Στο ανεπτυγμένο λογισμικό υπάρχουν ειδικευμένες διαδικασίες ελέγχου για τα τηλεμετρικά δεδομένα που αφορούν αποκλειστικά των έλεγχο συστημάτων (π.χ. ηλεκτροβάνες, τερματικοί διακόπτες, ροόμετρα κτλ) και αποτελούν πληροφορίες με ιδιαίτερη κρισιμότητα, που διασφαλίζουν παράλληλα με την αποθήκευση την ταυτόχρονη αδιάκοπτη λειτουργία τους και επικοινωνίας τους. Το λογισμικό ενσωματώνει επίσης διαδικασίες ελέγχου ροής των πληροφοριών για όλα τα στάδια στην αλυσίδα μετάδοσης του σήματος και για αυτό ενσωματώνει διαδικασίες ελέγχου που συναντώνται σε λογισμικά τύπου συστημάτων βιομηχανικού αυτομάτου ελέγχου και τηλεμετρίας (supervisory control and data acquisition). Με τις παραπάνω διαδικασίες εξασφαλίζεται ότι το αναπτυσσόμενο λογισμικό καταχωρεί τα δεδομένα ελέγχου με τη μέγιστη αξιοπιστία σε χωρική βάση δεδομένων.
Στο πρώτο στάδιο το λογισμικό αναλαμβάνει να καταχωρήσει τα πρωτογενή δεδομένα στη βάση ακριβώς όπως καταγράφονται από τους σταθμούς τηλεμετρίας, χωρίς καμία παρέμβαση. Πρωτογενή δεδομένα προερχόμενα από τηλεμετρικούς σταθμούς αποτελούν όλες οι μετρήσεις που εκτελούν οι αισθητήρες που διαθέτει ο κάθε τηλεμετρικός σταθμός. Χαρακτηριστικά αναφέρονται οι μετρήσεις όπως φυσικοχημικές παράμετροι, ποσοτικές παράμετροι, μετεωρολογικές παράμετροι και άλλα.
Το λογισμικό υλοποιεί τον αλγόριθμο της απασφαλμάτωσης που αναπτύχθηκε σε συνεργασία με την ειδικευμένη επιστημονική ομάδα του Διαβαλκανικού Κέντρου Περιβάλλοντος. Το λογισμικό υλοποιεί διαδικασίες απασφαλματωσης που προέρχονται από σφάλματα των αισθητηρίων οργάνων όπως επικαθήσεις επί των αισθητηρίων, σφάλματα των οργάνων όπως απότομες αλλαγές στις μετρήσεις μη πραγματικές, μετάπτωση τιμών κ.α. Τα σφάλματα προέρχονται συνήθως από βλάβες των αισθητηρίων ή και ανάμεσα σε διαστήματα συντήρησης των αισθητήρων. Το αναπτυσσόμενο λογισμικό διέπεται από τις ίδιες αρχές λειτουργίας όπως περιγράφηκαν προηγούμενα αναλυτικά για τα πρωτογενή δεδομένα. Το νέο λογισμικό έχει πλήρη ειδίκευση στο νέο εξοπλισμό που προμηθεύτηκε στα πλαίσια του έργου. Το λογισμικό διαθέτει την απαραίτητη παραμετροποίηση όλων των παραμέτρων ώστε να επιτυγχάνεται η βέλτιστη απασφαλμάτωση.
Τέλος τα διανυσματικά δεδομένα, ψηφιδωτά δεδομένα και μεταδεδομένα τα οποία ετοιμάζονται από ειδικευμένες επιστημονικές ομάδες του ΔΚΠ καταχωρούνται στη βάση δεδομένων μέσω ειδικευμένων λογισμικών εμπορικών πακέτων ή που αναπτύχθηκαν στα πλαίσια υλοποίησης του προγράμματος. Για να είναι εφικτή η καταχώρηση τέτοιων τύπων δεδομένων δημιουργήθηκε και μορφοποιήθηκε σχεσιακή χωρική βάση δεδομένων κατάλληλα. Συγκεκριμένα η βάση δεδομένων έχει τη δυνατότητα να καταχωρεί τους εξής βασικούς τύπους δεδομένων:
1) Raster
2) Vector

Σκοπός του συστήματος είναι η ενημέρωση των χρηστών ύδατος σε σχεδόν πραγματικό χρόνο για προβλήματα που σχετίζονται με την ρύπανση και την πτώση της στάθμης των υδάτων, ενώ το υποσύστημα υποστήριξης λήψης απόφασης υποστηρίζει τις αρμόδιες αρχές στο σχεδιασμό και στη λήψη αποφάσεων για την ορθολογική διαχείριση των υδατικών πόρων, την προστασία των παραγωγικών επενδύσεων, της δημόσιας υγείας και του περιβάλλοντος σε βραχυπρόθεσμο αλλά και σε μακροπρόθεσμο επίπεδο. Επίσης μέσω του έμπειρου συστήματος εξάγεται και απόφαση άρδευσης αστικού πρασίνου λαμβάνοντας υπόψη πολλαπλά κριτήρια.

Το σύστημα θα αποτελείται από τις παρακάτω επιμέρους λειτουργικές ενότητες:

Σύστημα λήψης και απασφαλμάτωσης δεδομένων
Σύστημα υπολογισμού συμβάντων έγκαιρης προειδοποίησης και λήψης απόφασης
Σύστημα διαχείρισης SCADA
Σύστημα διαχείρισης και οπτικοποίησης δεδομένων και συναγερμών (dashboard)

Αναλυτικότερα το κάθε υποσύστημα υποστηρίζει τις παρακάτω λειτουργίες:

Σύστημα λήψης και απασφαλμάτωσης δεδομένων

Τα δεδομένα τηλεμετρίας υπόκεινται σε διαδικασία απασφαλμάτωσης πριν αυτά αποθηκευτούν σε βάση δεδομένων για περαιτέρω επεξεργασία από τα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης και λήψης απόφασης. Ο αλγόριθμος απασφαλμάτωσης εξασφαλίζει την σωστή λειτουργία των συστημάτων και την αποφυγή λανθασμένων συμβάντων συναγερμού αποκλείοντας από το σύστημα ακραίες, λανθασμένες τιμές μετρήσεων.

Σύστημα υπολογισμού συμβάντων έγκαιρης προειδοποίησης και λήψης απόφασης

Το έμπειρο σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης ρύπανσης αναλαμβάνει την εκτίμηση του κινδύνου ρύπανσης του πόσιμου νερού, σε μορφή πιθανοτήτων. Ο συνδυασμός της πιθανολογικής εκτίμησης του κινδύνου ρύπανσης με την υπέρβαση ενός συγκεκριμένου ορίου πιθανοτήτων, δικαιολογεί την πυροδότηση ενός συναγερμού, ενός γεγονότος έγκαιρης προειδοποίησης το οποίο θα αποθηκεύεται στην γεωγραφική βάση δεδομένων και θα διαχειρίζεται άμεσα από το υποσύστημα διαχείρισης συναγερμών του dashboard.
Κάθε φορά που λαμβάνεται μήνυμα συναγερμού, το υποσύστημα διαχείρισης συναγερμών επικοινωνεί με το υποσύστημα dashboard και στέλνει σε πραγματικό χρόνο το μήνυμα συναγερμού σε συγκεκριμένη ομάδα χρηστών.

Σύστημα διαχείρισης SCADA

Αποτελεί ειδικευμένο πρότυπο λογισμικό με σκοπό τον έλεγχο του συστήματος αυτοματοποιημένης άρδευσης.
Αναλυτικά το λογισμικό παρέχει τις ακόλουθες δυνατότητες πάντα σύμφωνα με τις προδιαγραφές:

Το λογισμικό έχει τη δυνατότητα να λαμβάνει μετρήσεις από την πύλη εισόδου (gateway) και ταυτόχρονα να διαβιβάζει εντολές μέσω της πύλης.
Το λογισμικό διαθέτει μιμικό διάγραμμα-πίνακα με τα δομικά στοιχεία ελέγχου του συστήματος άρδευσης.
Μέσω του μιμικού διαγράμματος ο χρήστης έχει την πλήρη εικόνα της κατάστασης όλων των δομικών στοιχείων.
Το λογισμικό είναι πλήρως συμβατό και σε άμεση επικοινωνία με το λογισμικό του έμπειρου συστήματος άρδευσης.
Το λογισμικό ελέγχου δίνει τη δυνατότητα στο χρήστη με προσομοιωμένα εργαλεία τύπου on-off switches, buttons, κ.α. να χειρίζεται χειροκίνητα και άμεσα όλες τις ηλεκτροβάνες και γενικότερα τα στοιχεία ελέγχου

Βασικές λειτουργίες του dashboard

Αποτελεί μία ενοποιημένη διαδικτυακή πλατφόρμα οπτικοποίησης δεδομένων τύπου Dashboard.
Η πλατφόρμα είναι προσβάσιμη και λειτουργήσιμη από προσωπικούς υπολογιστές (PC) και συμβατή με τους ποιο δημοφιλείς φυλλομετρητές π.χ. IE, Firefox, Chrome και Safari, όπως επίσης και από φορητές συσκευές (έξυπνα τηλέφωνα και tablets) με λειτουργικό σύστημα iOS και Android.
Το υποσύστημα είναι σχεδιασμένο με modular αρχιτεκτονική έτσι ώστε να μπορεί να προσαρμοστεί στις ιδιαίτερες ανάγκες της κάθε ομάδας τελικών χρηστών του συστήματος. Έτσι μπορεί να προσαρμοστεί ώστε να παρέχει μια πολύ απλή απεικόνιση ενός συγκεκριμένου ποσοτικού/ποιοτικού χαρακτηριστικού ή να κατευθύνει το χρήστη μέσω εργαλείου απεικόνισης δεδομένων σε διαδραστικό χάρτη. Ο διαδραστικός χάρτης απεικόνισης δεδομένων δίνει στο χρήστη τη δυνατότητα για πλήρη παραμετροποίηση και εμφάνιση πρόσθετων επιπέδων πληροφορίας. Σε κάθε περίπτωση ειδική μέριμνα έχει δοθεί ώστε η κάθε διεπαφή να ανταποκρίνεται πλήρως στο τελικό target group, που θα τη χρησιμοποιήσει. Το dashboard αποτελείτε από τρία επιμέρους υποσυστήματα:

Υποσύστημα παρουσίασης επιχειρησιακών εκθέσεων
Υποσύστημα διαχείρισης συναγερμών
Περιβάλλον ανάπτυξης και συμβατότητα του dashboard

Το φαινόμενο της εδαφικής διάβρωσης θεωρείται παγκοσμίως ως ένας από τους πιο κρίσιμους κινδύνους υποβάθμισης των εδαφών, ενώ η αντιμετώπιση του αποτελεί προτεραιότητα ανάμεσα στις πολιτικές της Ε.Ε για την προστασία των εδαφικών πόρων. Η επικινδυνότητα διάβρωσης είναι δε υψηλή σε περιοχές με ξηρό μεσογειακό κλίμα, και ειδικά σε τοποθεσίες όπου που δεν πληρούνται οι ορθές πρακτικές διαχείρισης γεωργικών χρήσεων γης.

Αντικειμενικός σκοπός της τομεακής αυτής εφαρμογής, είναι η χαρτογράφηση της χώρο- χρονικής κατανομής της επικινδυνότητας διάβρωσης στο νησί της Λήμνου, για έναν ετήσιο κύκλο, με μηνιαίο χρονικό βήμα. Ειδικότερα, ο σκοπός επιτυγχάνεται με την υλοποίηση των ακόλουθων στόχων :

Ανάπτυξη ενός ημι-αυτοματοποιημένου ψηφιακού εργαλείου γεωεπεξεργασίας για την εφαρμογή του μοντέλου εδαφικής διάβρωσης G
Διάχυση των αποτελεσμάτων και χαρτογραφική απόδοση τους μέσω ψηφιακής πλατφόρμας WebGis, στη διάθεση των αρμόδιων χρηστών, για τις περεταίρω διαδικασίες λήψεως αποφάσεων.

Το μοντέλο εδαφικής διάβρωσης G2 αναπτύχθηκε ως τμήμα του έργου Geoland2, στα πλαίσια της πρωτοβουλίας για την Ασφάλεια και την Παρακολούθηση του Περιβάλλοντος σε Παγκόσμια κλίμακα, «Global Monitoring for Environment and Security» (GMES, Copernicus). Το μοντέλο G2 επιτρέπει μια ολοκληρωμένη χώρο- χρονική παρακολούθηση της εδαφικής διάβρωσης ανά χρήση γης βασιζόμενο σε δεδομένα :

Μετεωρολογικά
Χρήσης/ Κάλυψης Γης
Εδαφολογικά
Τοπογραφικά
Την αναγνώριση «θερμών περιοχών» στο χώρο και «εποχών» στη χρονική διάσταση, με μεγάλη επικινδυνότητα διάβρωσης.
Την αναγνώριση κρίσιμων για το φαινόμενο της διάβρωσης χρήσεων γης.

Το ειδικευμένο λογισμικό που αναπτύχθηκε στα πλαίσια του έργου αποθηκεύει σε βάση δεδομένων τα πρωτογενή και απασφαλτωμένα δεδομένα από τηλεμετρικούς σταθμούς αυτοματοποιημένα.

Τα δεδομένα προέρχονται από τηλεμετρικούς σταθμούς παρακολούθησης αγροτικών περιοχών με σκοπό παροχής αγροτικών υπηρεσιών σε ότι αφορά τη διαχείριση των υδάτων σε θέματα ελέγχου της ποιότητας και της ποσότητας των υδάτων.

Το λογισμικό έχει τη δυνατότητα εκτέλεσης σε πολλαπλά λειτουργικά συστήματα. Τα λειτουργικά συστήματα που υποστηρίζονται είναι τα εξής:

  • Windows XP, Vista, 7, 8 και νεότερα
  • Mac OS X 10.5 και νεότερα
  • Linux συμβατό με τις ποιο διαδεδομένες εκδόσεις όπως Ubuntu, Red Hut, Fedora κ.α.

Το λογισμικό διαθέτει πλήρες γραφικό περιβάλλον χρήσης, φιλικό προς τους χρήστες. Το λογισμικό εκτελείται αυτοματοποιημένα σε διακομιστή σε καθημερινή βάση χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση προϋποθέτοντας μόνο από το χρήστη την ορθή αρχικοποίηση του. Η διαδικασία της αρχικοποίησης περιλαμβάνει τον καθορισμό των κρίσιμων παραμέτρων επικοινωνίας με την πύλη εισόδου των τηλεμετρικών δεδομένων και των σταθμών των οποίων αντλεί τα δεδομένα καθώς και των παραμέτρων του κάθε σταθμού που αποθηκεύονται στη βάση δεδομένων. Τα δεδομένα αποθηκεύονται στη βάση με την απαραίτητη χωρική αναφορά και υπάρχουν και όλες οι απαραίτητες σχέσεις στη βάση δεδομένων.

Στο ανεπτυγμένο λογισμικό υπάρχουν ειδικευμένες διαδικασίες ελέγχου για τα τηλεμετρικά δεδομένα που αφορούν αποκλειστικά των έλεγχο συστημάτων (π.χ. ηλεκτροβάνες, τερματικοί διακόπτες, ροόμετρα κτλ) και αποτελούν πληροφορίες με ιδιαίτερη κρισιμότητα, που διασφαλίζουν παράλληλα με την αποθήκευση την ταυτόχρονη αδιάκοπτη λειτουργία τους και επικοινωνίας τους. Το λογισμικό ενσωματώνει επίσης διαδικασίες ελέγχου ροής των πληροφοριών για όλα τα στάδια στην αλυσίδα μετάδοσης του σήματος και για αυτό ενσωματώνει διαδικασίες ελέγχου που συναντώνται σε λογισμικά τύπου συστημάτων βιομηχανικού αυτομάτου ελέγχου και τηλεμετρίας (supervisory control and data acquisition). Με τις παραπάνω διαδικασίες εξασφαλίζεται ότι το αναπτυσσόμενο λογισμικό καταχωρεί τα δεδομένα ελέγχου με τη μέγιστη αξιοπιστία σε χωρική βάση δεδομένων.

Στο πρώτο στάδιο το λογισμικό αναλαμβάνει να καταχωρήσει τα πρωτογενή δεδομένα στη βάση ακριβώς όπως καταγράφονται από τους σταθμούς τηλεμετρίας, χωρίς καμία παρέμβαση. Πρωτογενή δεδομένα προερχόμενα από τηλεμετρικούς σταθμούς αποτελούν όλες οι μετρήσεις που εκτελούν οι αισθητήρες που διαθέτει ο κάθε τηλεμετρικός σταθμός. Χαρακτηριστικά αναφέρονται οι μετρήσεις όπως φυσικοχημικές παράμετροι, ποσοτικές παράμετροι, μετεωρολογικές παράμετροι και άλλα.

Το λογισμικό υλοποιεί τον αλγόριθμο της απασφαλμάτωσης που αναπτύχθηκε σε συνεργασία με την ειδικευμένη επιστημονική ομάδα του Διαβαλκανικού Κέντρου Περιβάλλοντος. Το λογισμικό υλοποιεί διαδικασίες απασφαλματωσης που προέρχονται από σφάλματα των αισθητηρίων οργάνων όπως επικαθήσεις επί των αισθητηρίων, σφάλματα των οργάνων όπως απότομες αλλαγές στις μετρήσεις μη πραγματικές, μετάπτωση τιμών κ.α. Τα σφάλματα προέρχονται συνήθως από βλάβες των αισθητηρίων ή και ανάμεσα σε διαστήματα συντήρησης των αισθητήρων. Το αναπτυσσόμενο λογισμικό διέπεται από τις ίδιες αρχές λειτουργίας όπως περιγράφηκαν προηγούμενα αναλυτικά για τα πρωτογενή δεδομένα. Το νέο λογισμικό έχει πλήρη ειδίκευση στο νέο εξοπλισμό που προμηθεύτηκε στα πλαίσια του έργου. Το λογισμικό διαθέτει την απαραίτητη παραμετροποίηση όλων των παραμέτρων ώστε να επιτυγχάνεται η βέλτιστη απασφαλμάτωση.

Τέλος τα διανυσματικά δεδομένα, ψηφιδωτά δεδομένα και μεταδεδομένα τα οποία ετοιμάζονται από ειδικευμένες επιστημονικές ομάδες του ΔΚΠ καταχωρούνται στη βάση δεδομένων μέσω ειδικευμένων λογισμικών εμπορικών πακέτων ή που αναπτύχθηκαν στα πλαίσια υλοποίησης του προγράμματος. Για να είναι εφικτή η καταχώρηση τέτοιων τύπων δεδομένων δημιουργήθηκε και μορφοποιήθηκε σχεσιακή χωρική βάση δεδομένων κατάλληλα. Συγκεκριμένα η βάση δεδομένων έχει τη δυνατότητα να καταχωρεί τους εξής βασικούς τύπους δεδομένων:

  • Raster

Vector

To υποσύστημα χωροχρονικής διαχείρισης γεωργικών εισροών αφορά ένα ψηφιακό εργαλείο για την ορθολογική διαχείριση των λιπασμάτων, του αρδευόμενου νερού αλλά και των φυτοπροστατευτικών προϊόντων.
Οι ακόλουθες ψηφιακές εφαρμογές έχουν υλοποιηθεί:

  • Ψηφιακή εφαρμογή καθορισμού προγράμματος λιπαντικής αγωγής των καλλιεργειών
  • Ψηφιακή εφαρμογή υπολογισμού των αναγκών των καλλιεργειών σε αρδευτικό νερό σε πραγματικό χρόνο
  • Ψηφιακή εφαρμογή λογισμικών μοντέλων πρόγνωσης ασθενειών

Ο προσδιορισμός της λιπαντικής αγωγής γίνεται μέσω ειδικού αλγοριθμού που υπολογίζει τις ανάγκες των καλλιεργειών σε άζωτο. Ο αλγόριθμος λαμβάνοντας ως είσοδο διάφορες τιμές όπως την ποσότητα των νιτρικών, τη μηχανική σύσταση του εδάφους, την οργανική ύλη κ.ά. είναι σε θέση να υπολογίζει την ποσότητα αζώτου που απαιτείται.
Ο υπολογισμός για το αρδευτικό νέρο, πραγματοποιείται με την χρήση ενός αλγορίθμου, ο οποίος κάνει χρήση των μικροκλιματικών δεδομένων καθώς και πληροφοριών που σχετίζονται με τις καλλιέργειες για την εξαγωγή των ποσοτικών αναγκών των φυτών σε αρδευτικό νερό σε πραγματικό χρόνο. Παράλληλα, έχει αναπτυχθεί ειδικό λογισμικό με σκοπό τον έλεγχο του συστήματος της αυτοματοποιημένης άρδευσης, και ένα dashboard για την οπτικοποίηση των μετρήσεων και των αποτελεσμάτων.
Επίσης, έχουν αναπτυχθεί λογισμικά μοντέλων πρόγνωσης των ασθενειών με βάση μαθηματικούς τύπους που έχουν εξαχθεί από πειράματα που απαντώνται στη βιβλιογραφία.
Σημειώνεται δε, πως τα αποτελέσματα παρουσιάζονται και χαρτογραφικά σε WebGIS, που παρέχει ένα οπτικό διαδραστικό περιβάλλον φιλικό για τον χρήστη, που είναι παραμετροποιήσιμο και επιτρέπει σε αυτόν να προσαρμόσει την οπτικοποίηση των δεδομένων, να πλοηγηθεί διαδραστικά στην περιοχή μελέτης, να εξάγει τα αποτελέσματα σε μορφή χαρτών κα να δημιουργήσει αυτόματα εκθέσεις.
Τέλος, έχει αναπτυχθεί μία εφαρμογή δυναμικής απεικόνισης της καλλιέργειας, η οποία αποσκοπεί στην απεικόνιση και παρουσίαση της κατάστασης των φυτών μέσω διαδραστικής επικάλυψης και σύγκρισης δεδομένων από χρονοσειρά εικόνων. Παρέχει στους διαχειριστές αγρών και γεωπόνους πολύτιμες πληροφορίες σχετικά με διάφορες αγρονομικές πρακτικές.

Το παρόν σύστημα αφορά την ανάπτυξη ενός συστήματος που αποσκοπεί στον έλεγχο εφαρμογής των Κωδίκων Ορθής Γεωργικής Πρακτικής (Κ.Ο.Γ.Π.). Ο χρήστης συμπληρώνει μία φόρμα που αφορά τις πρακτικές που ακολουθεί. Ακολούθως, το σύστημα ανταποκρινόμενο στην είσοδο του χρήστη πραγματοποιεί πολυκριτιριακή ανάλυση και παρουσιάζει το αποτέλεσμα αυτής με σχετική διαβάθμιση. Το αποτέλεσμα αφορά τον βαθμό συμβατότητας των ακολουθούμενων γεωργικών πρακτικών με τους Κ.Ο.Γ.Π. παρέχοντας με αυτόν τον τρόπο τον χωρικό έλεγχο της εφαρμογής των Κ.Ο.Γ.Π σε επίπεδο αγρού, καθώς και τον καθορισμό επιπέδων ρίσκου και κινδύνου υποβάθμισης.
Τα δεδομένα εισόδου του έμπειρου συστήματος ανήκουν πρακτικά στις ίδιες κατηγορίες με αυτές που αναφέρουν οι Κ.Ο.Γ.Π. Τα δεδομένα εισόδου θα ανήκουν στις παρακάτω κατηγορίες:

  • Διαχείριση εισροών
  • Κατεργασία του εδάφους
  • Αμειψισπορά
  • Λίπανση
  • Προστασία υδατικών πόρων
  • Μέθοδοι άρδευσης
  • Φυτοπροστασία
  • Διαχείριση αυτοφυούς χλωρίδας
  • Διαχείριση υπολειμμάτων καλλιέργειας
  • Διαχείριση απορριμμάτων

Ο χρήστης καλείται να συμπληρώσει όσες από τις κατηγορίες αυτός επιθυμεί, και να ελέγξει τον βαθμό εφαρμογής και συμμόρφωσης με τους Κ.Ο.Γ.Π. ανεξάρτητα για κάθε κατηγορία.

Το υποσύστημα Ανάλυσης Τάσεων Δεικτών στηρίζεται σε μία ενοποιημένη διαδικτυακή πλατφόρμα οπτικοποίησης δεδομένων τύπου Dashboard η οποία κάνει χρήση διαφορετικών πηγών δεδομένων και ενοποιημένα τα παρουσιάζει σε μια εποπτική οθόνη.

Η πλατφόρμα είναι προσβάσιμη και λειτουργήσιμη από προσωπικούς υπολογιστές (PC) και συμβατή με τους ποιο δημοφιλείς φυλλομετρητές π.χ. IE, Firefox, Chrome και Safari, όπως επίσης και από φορητές συσκευές (έξυπνα τηλέφωνα και tablets) με λειτουργικό σύστημα iOS και Android. Περιέχει ένα υποσύστημα κινητής διαχείρισης το οποίο διασφαλίζει την ορθολογική εμφάνιση και λειτουργία του dashboard σε smartphones και tablet.

Το όλο υποσύστημα είναι σχεδιασμένο με modular αρχιτεκτονική έτσι ώστε να μπορεί να προσαρμοστεί στις ιδιαίτερες ανάγκες της κάθε ομάδας τελικών χρηστών του συστήματος. Έτσι μπορεί να προσαρμοστεί ώστε να παρέχει μια πολύ απλή απεικόνιση ενός συγκεκριμένου ποσοτικού/ποιοτικού χαρακτηριστικού ή να κατευθύνει το χρήστη μέσω εργαλείου απεικόνισης δεδομένων σε διαδραστικό χάρτη. Ο διαδραστικός χάρτης απεικόνισης δεδομένων δίνει στο χρήστη τη δυνατότητα για εμφάνιση πρόσθετων επιπέδων πληροφορίας. Έχει δοθεί ειδική μέριμνα ώστε η κάθε διεπαφή να ανταποκρίνεται πλήρως στο τελικό target group, που θα τη χρησιμοποιήσει.

Οι διεπαφές επιτρέπουν:

  • την παρουσίαση της τοποθεσίας των τηλεμετρικών σταθμών στο διαδραστικό χάρτη με υπόβαθρο πχ. Google maps. Οι χρήστες μπορούν να κάνουν «ζουμ», «πάν» και να βλέπουν τα Metadata για τους σταθμούς,
  • την παρουσίαση τηλεμετρικών δεδομένων (πρωτογενή δεδομένα ή επεξεργασμένα δεδομένα ή περιγραφικά στατιστικά) ανάλογα με το χρονικό βήμα (time interval) και τη χρονική περίοδο (time period),
  • την ενσωμάτωση του διαδραστικού χάρτη για την οπτικοποίηση χωρικών δεδομένων, (raster, vector, layer overlay) με αυξημένες δυνατότητες αποθήκευσης και άντλησης πληροφοριών,
  • την παρουσίαση συνοπτικών εκθέσεων

Επίσης έχουν καθοριστεί οι δείκτες, οι οποίοι είναι ευαίσθητοι στις μεταβολές των διαχειριστικών πρακτικών στο περιβάλλον. Οι δείκτες αυτοί αφορούν στην ποιότητα (νιτρικά ιόντα, φωσφορικά ιόντα, αγωγιμότητα, χλωροφύλλη, DO) και ποσότητα (στάθμη) των επιφανειακών υδάτων, στην ποσότητα των υπόγειων υδάτων (στάθμη) και στην ποιότητα των εδαφικών οικοσυστημάτων (pH, οργανική ουσίας, CaCO3, νιτρικά και νιτρώδη ιόντα, EC, αναπνοή του εδάφους).

Για την παρακολούθηση των παραμέτρων που αφορούν στα επιφανειακά και υπόγεια ύδατα έχουν εγκατασταθεί τηλεμετρικοί σταθμοί, οι οποίοι λαμβάνουν μετρήσεις ωριαία. Η παρακολούθηση των εδαφικών παραμέτρων πραγματοποιείται in situ σε χρονικά διαστήματα που καθορίζονται ανάλογα με τις ανάγκες της παρούσας υπηρεσίας με κύριο στόχο τη διαχρονική και συνεχή παρακολούθηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων των διαχειριστικών πρακτικών.

Το υποσύστημα απομακρυσμένης καταχώρησης δεδομένων αποτελείται από μια σχεσιακή γεωγραφική βάση δεδομένων (Microsoft SQL server) και ειδικευμένο λογισμικό για την καταχώρηση και διαχείριση των δεδομένων πεδίου.
Το λογισμικό είναι συμβατό με Windows PC, Android, iOS και Windows phone και βελτιστοποιημένο για έξυπνα κινητά τηλέφωνα και tablets με τα προαναφερόμενα λειτουργικά συστήματα. Διαθέτει γραφικό περιβάλλον χρήση (GUI) φιλικό προς το χρήστη και δίνει τη δυνατότητα στον χρήστη να καταχωρεί δεδομένα στη βάση όπως Συντεταγμένες χωραφιού, εκμεταλλευόμενο τις δυνατότητες των φορητών συσκευών όπως η καταγραφή στίγματος GPS και δυνατότητα λήψης φωτογραφιών, φυσικοχημικές μετρήσεις, τύπος καλλιέργειας, εισροές, κ.α. Επίσης διευκολύνει την καταχώρηση δίνοντας στο χρήστη τη δυνατότητα να καταχωρεί δεδομένα από έτοιμες λίστες ελαχιστοποιώντας την ανάγκη για καταχώρηση κειμένου όπου αυτό είναι δυνατό.
Μέσω της πλατφόρμας πληθύσμωσης της γεωγραφικής βάσης δεδομένων εισάγονται με χωρική αναφορά περιγραφικά ή δευτερογενή δεδομένα όπως κώδικες ορθών γεωργικών πρακτικών, υδρολογικά, γεωμορφολογικά ή τοπογραφικά δεδομένα της περιοχής αλλά και χρήσεων γης, οικονομικά, όπως επίσης και πλήρη μεταδεδομένα τα οποία περιλαμβάνουν τεχνικά χαρακτηριστικά (μορφή δεδομένων, τοπολογία, κλίμακα αναφοράς, γεωμετρική ή θεματική ακρίβεια, προβολικό σύστημα) αλλά και όλες οι περιγραφικές πληροφορίες προέλευσης και στοιχειοθέτησης της βάσης δεδομένων από τα γεωγραφικά διανυσματικά δεδομένα (πηγές ψηφιοποίησης, πληροφορίες ποιοτικού ελέγχου, περιορισμοί χρήσης, νομικό καθεστώς, στάδια επεξεργασίας, σφάλματα-αβεβαιότητες).
Συνοπτικά η πλατφόρμα παρέχει τις εξής δυνατότητες:
• Πρόσβαση στο λογισμικό μέσω internet με διαβαθμισμένα δικαιώματα.
• Διαχείριση λογαριασμών χρηστών, γεοχωρικών πληροφοριών και εργασιών πεδίου.
• Εμφάνιση των δομικών στοιχείων και των χρηστών πεδίου σε γεωγραφικό υπόβαθρο. Κάθε δομικό στοιχείο εμφανίζεται με συγκεκριμένο κώδικα χρώματος που δηλώνει τη λειτουργική του κατάσταση (πχ, πράσινο όταν δεν υπάρχει πρόβλημα, κίτρινο όταν έχει καταχωρηθεί alarm, κόκκινο όταν δεν υπάρχει επικοινωνία). Εμφανίζονται συνεχώς κρίσιμα στοιχεία που αφορούν τη λειτουργία του δικτύου με εποπτικό τρόπο.
• Εφαρμογή για κινητά τηλέφωνα μέσω της οποίας οι χρήστες πεδίου έχουν τις εξής δυνατότητες:

  • Φωτογράφηση και ανέβασμα φωτογραφιών στην πλατφόρμα και σύνδεση του με γεωχωρικά δεδομένα.
  • Ανάγνωση της λίστας εργασιών που του έχει ανατεθεί.
  • Πλοήγηση στα σημεία μετρήσεων που του έχουν ανατεθεί.
  • Ενημέρωση της κατάστασης προόδου κάθε εργασίας και αυτόματη ενημέρωση της κεντρικής πλατφόρμας.
  • Σε περίπτωση απώλειας σύνδεσης δεδομένων δικτύου η εφαρμογή αποθηκεύει όλες τις εκκρεμείς ενημερώσεις και τις αποστέλλει όταν αποκατασταθεί η επικοινωνία.
  • Η εφαρμογή αποστέλλει το γεωγραφικό στίγμα του χρήστη σε πραγματικό χρόνο στην πλατφόρμα ώστε ο διαχειριστής να έχει εποπτική εικόνα πάνω σε ένα διαδραστικό υπόβαθρο δορυφορικών φωτογραφιών για την θέση όλων των χρηστών πεδίου.
Το Υποσύστημα Δικτύωσης Αγροτικών Επιχειρήσεων έχει ως στόχο τη δημιουργία ομάδων παραγωγών και επιχειρήσεων (clusters) και την υποστήριξη της αυτο-οργάνωσης τους και των δράσεων κοινής συνισταμένης που εφαρμόζουν. Επιτρέπει τη δημοσίευση περιεχομένου και πληροφοριών, την ανάπτυξη κατ’ αρχήν επικοινωνιακών και στη συνέχεια κοινωνικών, πολιτικών και οικονομικών σχέσεων και δεσμών μεταξύ των μελών του. Αποτελεί τον κόμβο επικοινωνίας, ανταλλαγής απόψεων, μεταφοράς τεχνογνωσίας ορθών γεωργικών πρακτικών και η οργάνωση των υπηρεσιών επικοινωνίας των δεδομένων στις ομάδες στόχους συμπεριλαμβανομένων υπηρεσιών, παραγωγικών ομάδων και αγροτικών επιχειρήσεων, με στόχο τη μεταφορά, διάδοση και επίδειξη διεργασιών, τεχνικών και μέσων αύξησης της αποτελεσματικότητας και ανταγωνιστικότητας των αγροτικών δραστηριοτήτων.
Ως διαδικτυακές υπηρεσία επιτρέπει στους χρήστες / επιχειρήσεις/ φορείς να δημιουργούν ένα δημόσιο ή ημι-δημόσιο προφίλ μέσα σε ένα περιορισμένο σύστημα, να δημοσιοποιούν μια λίστα άλλων χρηστών με τους οποίους μοιράζονται μια επαφή/σχέση και να βλέπουν και να διαμοιράζονται τις λίστες των επαφών/ σχέσεων τους και αυτές που δημιουργούνται από άλλους μέσα στο σύστημα. Έτσι συμβάλλει σε μεγάλο βαθμό στην αλληλεπίδραση, τη συνεργασία, την ενεργό συμμετοχή, την ενημέρωση, την κατανομή των πόρων, την υποστήριξη των εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων διαμορφώνοντας ένα δυναμικό πλέγμα σχέσεων μεταξύ των φορέων πληροφόρησης, του κοινού και της τεχνολογίας.
Η πλατφόρμα προσφέρει ένα εξατομικευμένο προφίλ στον χρήστη, ενώ επιτρέπει την επικοινωνία, την ανταλλαγή πληροφοριών, δημιουργώντας μια λίστα φίλων, φωτογραφικό άλμπουμ, δημιουργία και συμμετοχή σε κοινωνικές ομάδες συμφερόντων – groups. Οι χρήστες μπορούν να ανεβάσουν τις φωτογραφίες τους, να αποστείλουν μηνύματα, να συμμετάσχουν σε chatroom, να κάνουν tag τον εαυτό τους ή τους άλλους σε φωτογραφίες, να γράφουν στους τοίχους των φίλων και πολλά άλλα.
Η πλατφόρμα παρέχει ευκαιρίες στα μέλη να συμμετάσχουν σε νέα δίκτυα ώστε να ανταλλάξουν ιδέες, πληροφορίες και να συνεργάζονται με όποιους έχουν κοινά συμφέροντα, τις ιδέες και τις ανάγκες.
Καθώς οι χρήστες μπορούν να ανταλλάσσουν ιδέες και πληροφορίες, μπορούν επίσης να μοιραστούν τους πόρους, τα υλικά τους, σχέδια και έγγραφα. Με τις δυνατότητες, όπως η μεταφόρτωση βίντεο και φωτογραφιών, και προσθέτοντας και ακολουθώντας τους συνδέσμους σε εξωτερικές πηγές ή σελίδες, παρέχονται στους χρήστες οπτικά υλικά και πόρους.
Συνοπτική λίστα δυνατοτήτων της πλατφόρμας κοινωνικού δικτύου:

  • Δημόσια Συζήτηση (Forum)
  • Networks, Groups, and Like Pages – Δίκτυα, Ομάδες, και Σελίδες
  • Events (Εκδηλώσεις): Η δυνατότητα να ενημερώνονται οι χρήστες για τις προσεχείς εκδηλώσεις και γεγονότα στην κοινότητά τους και να οργανώνουν κοινωνικές συναθροίσεις.
  • Φωτογραφίες: Οι χρήστες μπορούν να ανεβάσουν άλμπουμ φωτογραφιών και να σχολιάσουν τις φωτογραφίες.
  • Προφίλ (Profiles): Ένα προφίλ μπορεί να περιέχει πληροφορίες όπως π.χ. μόρφωση, επάγγελμα, εργασιακή εμπειρία.
  • Φίλοι (Friends)
  • Μηνύματα και Εισερχόμενα: Δίνει τη δυνατότητα στους χρήστες να στέλνουν μηνύματα ο ένας στον άλλο.
  • Δυνατότητα αναζήτησης και ανεύρεσης περιεχομένου (φωτογραφιών, βίντεο, κειμένων κλπ)
  • Διαμοιρασμός (Sharing)
  • Ετικέτες (Tags). Βοηθούν πολύ στην αναζήτηση και στην κατηγοριοποίηση των αντικειμένων.
  • Notifications– Κοινοποιήσεις: Οι κοινοποιήσεις επιτρέπουν στο χρήστη να παρακολουθεί όλες τις πιο πρόσφατες ανακοινώσεις.
  • Status Updates – ενημερώσεις κατάστασης:
  • Ιστολόγια (Blogs)
  • Συμβατότητα με κινητές συσκευές
Το Σύστημα Αγροπεριβαλλοντικών Αναφορών είναι μία διαδικτυακή εφαρμογή η οποία δίνει τη δυνατότητα στο χρήστη να αναφέρει συμβάντα περιοριστικών παραγόντων εφαρμογής των Κ.Ο.Γ.Π. που έχουν πέσει στην αντίληψη του.
Το υποσύστημα Γεωγραφικής Καταχώρησης Παρατηρήσεων βασίζεται στην τεχνολογία των διαδικτυακών Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών δημόσιας διαβούλευσης (Public Participation GIS). Επιτρέπει στους χρήστες την επιλογή της ακριβής τοποθεσίας του αντικειμένου διαβούλευσης μέσω μιας φιλικής προς τον χρήστη διαδικτυακής διεπαφής. Μέσα από το σύστημα ο χρήστης επιλέγει από συγκεκριμένο μενού κωδικοποιημένων παραγόντων περιορισμού εφαρμογής των Κ.Ο.Γ.Π το πρόβλημα που εντόπισε ώστε να μπορεί να υπάρχει ένα ιστορικό των σχετικών αναφορών.
Η διεπαφή προσφέρει εργαλεία όπως:

  • Δυνατότητα πλοήγησης στον χάρτη (μεγέθυνση, σμίκρυνση, μετακίνηση)
  • Δυνατότητα αναζήτησης στοιχείων και διευθύνσεων στον χάρτη
  • Δυνατότητα επιλογής χαρτογραφικού υποβάθρου (δορυφορική εικόνα, τοπογραφικός χάρτης κτλ.)
  • Δυνατότητα καταχώρησης παρατηρήσεων πάνω στον χάρτη όπου κάνοντας κλικ στον χάρτη θα προβάλλεται στον χρήστη φόρμα καταχώρησης δεδομένων με δυνατότητα επισύναψης αρχείων (κειμένου, εικόνας, ήχου)
  • Δυνατότητα αντιπαραβολής των διαθέσιμων χωρικών υποβάθρων (Layers)
  • Δυνατότητα εξόρυξης μεταδεδομένων με χρήση κατάλληλων εργαλείων (identify)

Η εφαρμογή είναι εύκολα και άμεσα προσβάσιμη τόσο από υπολογιστή όσο και από κινητά τερματικά (smartphones/tablets).
Η εφαρμογή για κινητά τερματικά δίνει στον χρήστη την δυνατότητα να κάνει απομακρυσμένη καταχώρηση δεδομένων έχοντας πρόσβαση στον χάρτη και σε προκαθορισμένες φόρμες καταχώρησης δεδομένων.
Ο χρήστης έχει επίσης την δυνατότητα καταχώρησης δεδομένων στην συσκευή του σε περιπτώσεις που βρίσκεται σε περιοχές εκτός δικτύου (offline) με δυνατότητα τα δεδομένα να καταχωρούνται όταν ο χρήστης εισέλθει σε περιοχή με δυνατότητα σύνδεσης.

2.1 Ολοκλήρωση και παραμετροποίηση υποσυστημάτων και αδειών λογισμικού
Το παραδοτέο αποτυπώνει το λογισμικό συστήματος που παραδόθηκε και εγκαταστάθηκε στα πλαίσια του έργου. Παράλληλα περιγράφονται οι παραμετροποιήσεις που έγιναν στο σύνολο των υποσυστημάτων.
Κάθε υποσύστημα παραμετροποιήθηκε με στόχο να εκτελεί συγκεκριμένη υπηρεσία με καθορισμένο επίπεδο αυτής και προκαθορισμένους ωφελούμενους. Το επίπεδο υπηρεσίας και οι ωφελούμενοι είναι οι κύριοι παράγοντες για τις ανάγκες παραμετροποίησης του κάθε υποσυστήματος.
Βασικό χαρακτηριστικό των υποσυστημάτων είναι η ομοιόμορφη εμφάνισης τους. Ενώ η ανάπτυξη αυτών ήταν ξεχωριστή, παρόλαυτα δόθηκε έμφαση στην ομοιογένεια ώστε να ενσωματωθούν στο κεντρικό κέλυφος και από εκεί να δοθούν προς αξιοποίηση.

2.2 Διασύνδεση με εξωτερικά συστήματα
Το παραδοτέο περιγράφει τρόπους διασύνδεσης του συνόλου των υποσυστημάτων με τρίτα συστήματα και φορείς. Πιο συγκεκριμένα, περιγράφεται η διασύνδεση του συστήματος με τους τηλεμετρικούς σταθμούς, που εγκαθίστανται στους χώρους ευθύνης των εταίρων, των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων, όπως είναι η διασύνδεσή τους με την κεντρική βάση του συστήματος, η διαδραστική επικοινωνία όσον αφορά ορισμένες εφαρμογές, κλπ. Επίσης, περιγράφεται η διασύνδεση με τους υπεύθυνους φορείς στην κάθε Αποκεντρωμένη Διοίκηση, ώστε να μπορούν να λειτουργούν τα συστήματα από τα γραφεία τους.

2.3 Μέτρα διασφάλισης / ενίσχυσης της αποτελεσματικής αξιοποίησης του συστήματος
Το παραδοτέο παρουσιάζει τα μέτρα διασφάλισης για την αξιοποίηση του συστήματος περιγράφοντας τόσο τα μέτρα ασφάλειας του συστήματος όσο και την χρήση των ανοιχτών προτύπων στα διάφορα υποσυστήματα.
Σε ότι αφορά τα μέτρα ενίσχυσης της αξιοποίησης περιγράφονται η πολυκαναλική προσέγγιση σε ότι αφορά την διάθεση δεδομένων και υπηρεσιών, η ευχρηστία του συστήματος χάρη στο υψηλό επίπεδο χρηστικότητας στην οργάνωση και παρουσίαση των ψηφιακών υπηρεσιών που παρέχει και η προσβασιμότητα του συστήματος με τις ψηφιακές υπηρεσίες που αναπτύχθηκαν να υιοθετούν την αρχή του «Σχεδιάζοντας για Όλους».

2.4 Ανάπτυξη Συστήματος εξ’ αποστάσεως εκπαίδευσης
Το παραδοτέο περιγράφει το σύστημα εξ΄αποστάσεως εκπαίδευσης που υλοποιήθηκε στα πλαίσια του έργου με σκοπό την συνεχή εκπαίδευση των απομακρυσμένων χρηστών που βρίσκονται σε περιοχές ευθύνης όλων των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων.
Με βασικό στόχο την δια βίου μάθηση, η πλατφόρμα θα εξυπηρετήσει την ανάγκη αυτή και μετά το τέλος του έργου.
Το σύστημα εξ’ αποστάσεως εκπαίδευσης (e-learning – ασύγχρονη και σύγχρονη πλατφόρμα) είναι υπεύθυνο για το συντονισμό, την οργάνωση και την υλοποίηση όλων των διαχειριστικών λειτουργιών που αφορούν σε ένα πρόγραμμα ή μάθημα εκπαίδευσης από απόσταση. Το σύστημα ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις ενός σύγχρονου συστήματος διαχείρισης της εκπαίδευσης (Learning Management System – LMS) με επιπλέον δυνατότητες δημιουργίας και διαχείρισης εκπαιδευτικού περιεχομένου (Learning Content Management System – LCMS) και είναι σύμφωνο με τις πλέον πρόσφατες προδιαγραφές όπως SCORM ή μεταγενέστερο.
Επιπλέον στο παραδοτέο παρουσιάζονται οι υπηρεσίες και οι λειτουργίες που προσφέρει το σύστημα καθώς και οι διαφορετικοί χρήστες και οι ρόλοι του καθενός.

3.1 Πρόγραμμα Κατάρτισης Διαχειριστών και Χρηστών
Το παραδοτέο παρουσιάζει την μεθοδολογία που ακολουθήθηκε στην εκπαίδευση του κάθε εμπλεκόμενου. Για το σύνολο των υποσυστημάτων υιοθετήθηκε ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα βασισμένο στον εκπαιδευτή και στη συνέχεια έγινε πρακτική εξάσκηση των εκπαιδευθέντων.
Από την φάση της ανάλυσης των εκπαιδευτικών αναγκών, τον σχεδιασμό και την υλοποίηση του προγράμματος και τέλος την αξιολόγηση του προγράμματος στα απαιτούμενα βήματα για κάθε μία από τις φάσεις, το παραδοτέο αποτυπώνει όλα τα χαρακτηριστικά της εκπαιδευτικής διαδικασίας στο πλαίσιο του έργου.
Τέλος, γίνεται ανάλυση των περιεχομένων του κάθε σεμιναρίου τόσο για τους διαχειριστές όσο και τους απλούς χρήστες του συστήματος.

3.2 Υπηρεσίες Εκπαίδευσης/ Αναφορά αξιολόγησης αποτελεσμάτων εκπαίδευσης
Το παραδοτέο παρουσιάζει τα παρουσιολόγια εκπαίδευσης με τα στοιχεία του κάθε εκπαιδευόμενου σε κάθε θεματική ενότητα καθώς και την αξιολόγηση της εκπαιδευτικής διαδικασίας και του εκπαιδευτή από κάθε εκπαιδευόμενο.

3.3 Εγχειρίδιο χρήσης Υποσυστημάτων Κεντρικού Κελύφους
Το παραδοτέο αφορά το εγχειρίδιο για το κεντρικό κέλυφος. Χωρίζεται σε ενότητες για τους διαχειριστές του συστήματος και τους απλούς χρήστες.
Το εγχειρίδιο αφορά την κεντρική πύλη διεπαφής, το υποσύστημα κεντρικής βάσης δεδομένων, το υποσύστημα λήψης και διάχυσης δεδομένων και υπηρεσιών, το υποσύστημα διαδικτυακού χάρτη διαχείρισης δεδομένων και το υποσύστημα διάχυσης πληροφοριών, κατάρτισης και έξυπνης εξειδίκευσης

3.4 Εγχειρίδιο χρήσης Υποσυστημάτων Τομεακής Εφαρμογής 1
Το παραδοτέο αφορά το εγχειρίδιο για τα υποσυστήματα τις Τομεακής Εφαρμογής 1. Περιγράφει το υποσύστημα διαχείρισης πρωτογενών δεδομένων, το υποσύστημα προστασίας αγροτικών εκτάσεων από ρύπανση, το υποσύστημα έγκαιρης προειδοποίησης κρίσιμων περιστατικών και επικίνδυνων φαινομένων, παρακολούθησης και διαχείρισης εξοπλισμού και το υποσύστημα μέσων αντιμετώπισης ρύπανσης και διαβούλευσης κοινωνικών εταίρων και φορέων.

3.5 Εγχειρίδιο χρήσης Υποσυστημάτων Τομεακής Εφαρμογής 2
Το παραδοτέο αφορά το εγχειρίδιο για τα υποσυστήματα τις Τομεακής Εφαρμογής 2. Περιγράφει το υποσύστημα ηλεκτρονικού μητρώου χρηστών νερού, το υποσύστημα απασφαλμάτωσης και αποθήκευσης πρωτογενών δεδομένων, το υποσύστημα έγκαιρης προειδοποίησης και λήψης απόφασης και το υποσύστημα G2 εδαφικών πόρων.

3.6 Εγχειρίδιο χρήσης Υποσυστημάτων Τομεακής Εφαρμογής 3
Το παραδοτέο αφορά το εγχειρίδιο για τα υποσυστήματα τις Τομεακής Εφαρμογής 3. Περιγράφει το υποσύστημα διαχείρισης πρωτογενών δεδομένων και το υποσύστημα χωροχρονικής διαχείρισης γεωργικών εισρροών.

3.7 Εγχειρίδιο χρήσης Υποσυστημάτων Τομεακής Εφαρμογής 4
Το παραδοτέο αφορά το εγχειρίδιο για τα υποσυστήματα τις Τομεακής Εφαρμογής 4. Περιγράφει το υποσύστημα αξιολόγησης δεδομένων και επικαιροποίησης των Κ.Ο.Γ.Π., το υποσύστημα ανάλυσης τάσεων δεικτών, το υποσύστημα απομακρυσμένης καταχώρησης δεδομένων, το υποσύστημα δικτύωσης αγροτικών επιχειρήσεων και το υποσύστημα αγροπεριβαλλοντικών αναφορών.

3.8 Εγχειρίδιο Εγκατάστασης
Το παραδοτέο περιγράφει τον τρόπο με τον οποίο γίνεται η εγκατάσταση τόσο του λογισμικού συστήματος όσο και του συνόλου των υποσυστημάτων στον εξοπλισμό του Διαβαλκανικού Κέντρου Περιβάλλοντος, αποτελώντας χρήσιμο οδηγό για μελλοντική χρήση.

3.9 Τεχνικά εγχειρίδια του συστήματος και των εργαλείων διαχείρισης
Το παραδοτέο περιλαμβάνει όλα τα απαιτούμενα εγχειρίδια διαχειριστών για τα εργαλεία του συστήματος. Το συγκεκριμένο εγχειρίδιο συμπληρώνει τα προηγούμενα, με τη λογική της χρήσης όλων των υποσυστημάτων των Τομεακών Εφαρμογών μόνο από τους διαχειριστές.

4.1 Επικαιροποιημένη Σειρά Τευχών Τεχνικής και Λειτουργικής Τεκμηρίωσης
Το παραδοτέο παρουσιάζει τις δυνατότητες επικαιροποίησης του συστήματος, που δύνανται να πραγματοποιηθούν και μετά το τέλος του έργου. Επίσης, περιγράφει τις επικαιροποιήσεις που έγιναν μέσα στα πλαίσια του έργου, τόσο στην αρχιτεκτονική του συστήματος όσο και στις υπηρεσίες των υποσυστημάτων ώστε να καλύψουν τις ανάγκες που προέκυψαν κατά την χρήση αυτών.

4.2 Αναφορά Αξιολόγησης αποτελεσμάτων Δοκιμαστικής και Παραγωγικής Λειτουργίας
Το παραδοτέο περιγράφει της υπηρεσίες που δόθηκαν κατά την διάρκεια της δοκιμαστικής και της παραγωγικής λειτουργίας του έργου. Γίνεται ανάλυση των λειτουργιών του Help Desk καθώς και των συμβάντων που προέκυψαν κατά την λειτουργία του με περιγραφή του κάθε συμβάντος και την κατάσταση του.
Παρουσιάζεται επίσης μία αξιολόγηση της παραγωγικής λειτουργίας και όλες οι ενέργειες τεχνικής και επιστημονικής υποστήριξης που διεξήχθησαν ολοκληρώνοντας με την αίτηση οριστικής παραλαβής του έργου.